Muzej Hidroelektrane “Porcile de Fier I” – Asociaţia Pro-Mehedinţi

Hidroenertgetski i Plovidbeni Sistema Djerdap I je (na rumunskom Porcile de Fier I ) simbol rumunske energetike, plod rumunsko-jugoslovenske saradnje, svečano je pušten u rad 16.maja 1972. Muzej Hidroelektrane Porcile de Fier I, otvoren le 1976. a u njemu su predstavljene generalne karakteristike Dunava, hidrološki podaci, predmeti koji svedoče o naseljima sa tog područja.

Pre izgradnje Hidroenertgetskog i Plovidbenog Sistema Djerdap I, kompleksni kolektiv rumunske Akademije uradio je niz složenih istraživanja u zoni buduće akumulacije Djerdap I. Deo tih istražnih radova su izloženi u tom muzeju.

Zona dunavske klisure bila je nastanjena još u paleolitiku. Istraživanja su utvrdila da su se tu razvile dve nove arheološke kulture : Skela Kladovej u epipaleolitiku i Insula Banului (Banovo ostrvo) u prvoj epohi gvoždja.

Izložba pokazuje da su te ljudske zajednice stanovale u toj zoni još od pre 30.000 godina pa sve do današnjih dana. Kao dokaz su veliki broj predmeta od keramike raznih arheoloških kultura. U ovom kraju vodile su se velike borbe za prevlast u ovom delu Dunava. Vatreno oružje koje je tu izloženo sugeriše borbu koju je lokalno stanovništvo vodile protiv stranih osvajača.

Za prevlast u ovom području Djerdapa ratovale su dve carevine : Habzburška i Otomanska. U tom cilju austrijanci su nizgradili na ostrvu Ada-Kale utvrdjenje tipa Vauban, a ostrvo je pripalo Otomanskoj carevini koja je tu i osnovala tursku zajednicu. Usled stvaranja akumulacije 7 lokaliteta su premeštena na srpskoj obali a 10 na rumunskoj obali (Oršava, Ada-Kale, Ogradena, Varčiorova, Tisovica, Plavisevica idr.).Kao uspomena na ostrvo Ada-kaleh u muzeju je organizovana prostorija nalik sobu turskih meštana sa ovog ostrva koji se nalazilo na raskršću dve carevine – Habzburske i Otomanske.

U muzeju su izložena odela narodne nošnje sa područja Djerdapa, kao i jedna vodenica koje se smatra predak moderne turbine tipa Pelton.
Biološka raznovrsnost, složenost geoloških podslojeva, kojima se pridružuju kulturne vrednosti, čine da ovo djerdapsko područje ima medjunarodni naučni ugled. Djerdapska klisura smatra se pravi prirodni muzej. Tu postoji velika raznovrsnost magmatskih, metamorfnih i sedimentarskih stena . Zahvaljujući bogastvu avifaunistike dunsvskog područje taj deo Djerdapa je proglašen Sit Natura 2000.

Poseta Muzeju Hidroelektrane Djrdap I završava se posetom mašinske sale gde se mogu videti 6 kaplanovih turbina, svaka od njih ima po 194,5 MW instalisanu snagu. Ukupna težina jedne turbine je 3680 t. Osovina turbine ima 18 m dužinu i 71,5 obrtaja u minuti. U donjem delu turbine ugradajena je glavčina turbine sa 6 lopatica (po 20 t svaka). Rotor generatora ima 600 t i 14 m prečnik. Srednji pad kod elektrane je 27,5 m, a protok potreban za svaku turbinu je 800 m3/sek. Struja koja se tu proizvodi dolazi do transformatora a zatim do razvodnih postrojenja.

Hidroelektrana Djerdap I je najveća u Rumuniji. Tu se proizvodi 50% hidroenergije Rumunije.