Arheološki lokalitet “Vrelo-Šarkamen” – Asociaţia Pro-Mehedinţi

Tematska ruta: Ruta kulturne baštine

Naziv atrakcije: Arheološki lokalitet “Vrelo-Šarkamen”

Lokacija: Negotin,opština Negotin, okrug Borski, istočna Srbija, R. Srbija.

Arheološko nalazište Vrelo – Šarkamen nalazi se na 25 km udaljenosti od Negotina, dok je od obližnjeg sela Štubik udaljen svega 5 km.

Opis: Rimsko arheološko nalazište Vrelo – Šarkamen nalazi se na 25 km udaljenosti od Negotina, sistematski ga istražuju SANU, Arheološki institut u Beogradu i Muzej Krajine od 1994. godine kada je, aktom Zavoda za zaštitu spomenika kulture Niš broj 251/2 od 8. 8. 1994, ovom lokalitetu i dodeljena kategorija kulturnog dobra od velikog značaja za Republiku Srbiju.

Kasnoantički rezidencijalno-memorijalni kompleks kvadratne je osnove, dimenzija 90 m x 90 m, sa zidovima rađenim od kamena i opeke. Kompleks ima deset kula, unutrašnjeg prečnika 9 m, a spoljnjeg 15 m. Prilikom prvih arheoloških istraživanja, koje su sproveli kustosi Muzeja Krajine, Milica i Đorđe Janković 1974. godine, nađeni su delovi carske porfirne skulpture. Taj nalaz je sada izložen u stalnoj postavci Muzeja.

Daljim istraživanjima otkriveno je utvrđenje carske rezidencije iz 4. veka i memorijalni kompleks sa tumulom i carskim mauzolejom, koje je podigao jedan od careva tetrarhije, Maksimin Daja (305-313). U mauzoleju je otkriven zlatni nalaz carice-majke, sestre imperatora Galerija. Sada se set zlatnog nalaza čuva u Narodnom muzeju u Beogradu, dok su u stalnoj arheološkoj postavci Muzeja Krajine izložene fotografije nalaza.

U četiri kampanje arheoloških iskopavanja (2013-2016), koja sprovode Arheološki institut u Beogradu i Muzej Krajine, istraženi su jugoistočni ugao utvrđenja palate sa jugoistočnom kulom kružne osnove (kula 8) i zapadna kapija sa pripadajućim kulama, od kojih je južna poligonalna (kula 1), a severna kružna (kula 2). Godine 2014. otkriven je ulaz, sa monumentalnim stepeništem, u kulu 8, kao i ostaci starijeg utvrđenja vile iz 3. veka, koja je prethodila izgradnji carske rezidencije. Ovo je uslovilo nastavak radova u jugoistočnom delu utvrđenja, gde je 2015. godine uz južni bedem, zapadno od ulaza u kulu 8, otkriven objekat za vodosnabdevanje, vodotoranj, sa sistemom dovodnih i odvodnih kanala i taložnika. Osim toga, otkriveno je i spoljašnje lice kule 8, njeni spojevi sa istočnim i južnim bedemom i njen središnji kontrafor. U 2016. nastavljena su istraživanja u jugoistočnom uglu utvrđenja, gde je pronađena prostorija koja je najverovatnije imala namenu skladišta ili ostave, kao i na sektoru zapadne kapije, gde su pronađeni fragmenti kasnoantičke keramike 4–5. veka. U stalnoj postavci postoji vitrina u kojoj su izloženi ovi nalazi. U 2017. i 2018. godini nastavljena su iskopavanja na prostoru zapadne kapije, nakon kojih će biti prezentacija projekta.

Uslovi: do lokaliteta se može stići biciklama ili autom.

Informacije i kontakt:

Kontakt:

Muzej Krajine

Adresa: Vere Radosavljević 1, 19300 Negotin, Srbija.

tel: +381 19 545 072; +381 19 543341

web:  www.muzejkrajine.org.rs

e-mail: muzejnegotin@gmail.com

Koliko je ova atrakcijaudaljenaoddrugihturističkih atrakija: Na 25 km od lokaliteta nalaze se: centralna zgrada Muzeja Krajine, Rodna kuća Stevana Mokranjca, Muzej Hajduk Veljka, Stara crkva Rođenja Presvete Bogorodice, crkva Svete Trojice, barutana (jedini ostatak utvrđenja Baba Finka), u neposrednoj blizini grada je manastir Bukovo, na 40 km od Negotina je manastir Vratna, na oko 20 km od grada su Rajačke i Rogljevačke pivnice.

Druge korisne informacije: Područje opštine Negotin povezano je čitavim spektrom saobraćajnih niti i sa Dunavom i sa Koridorom 10 i sa međunarodnim prelazima prema Rumuniji, odnosno Bugarskoj.

Sa Đerdapskom magistralom područje je povezano regionalnim putevima: Negotin-Donji Milanovac i Negotin-Kladovo. Mreža i kvalitet lokalnih puteva na području opštine Negotin je na zadovoljavajućem nivou.

Do Negotina se iz Beograda može doći međunarodnim putem E 75 preko Paraćina (300 km). Preko Smedereva, Požarevca i Majdanpeka (290 km), ili Dunavskom magistralom, preko Donjeg Milanovca (250 km). Od Niša je udaljen 150 km, Zaječara 57, najbližeg grada u Bugarskoj Vidina 55, a od najbližeg grada u Rumuniji, Turnu Severina 80 kilometara.

GPS koordinate: širina, dužina: 44.2485149, 22.352841